Leczenie zębów mlecznych – Lapisowanie i czy lapisowanie bezbarwne jest równie skuteczne?

dr Arleta Nawrolska (współautor) 10.10.2019



Lapisowanie jest zabiegiem stosowanym u dzieci w celu zaimpregnowania zębów mlecznych, które zostały zaatakowane przez próchnicę. Dzięki zabiegowi lapisowania zmienione chorobowo tkanki zęba ulegają wysyceniu substancją o działaniu bakteriobójczym – nie cofa to zmian które zaszły, ale zapobiega ich progresji. Niestety po standardowym lapisowaniu zęby mleczne stają się czarne, co jest główną wadą lapisowania. Istnieje jednak jeszcze metoda lapisowania bezbarwnego.

Lapisowanie zębów mlecznych powinno się wpisać w dziedzinę profilaktyki stomatologicznej, bo jest ono właściwie próbą hamowania początkowego procesu próchnicowego.

Metodę tę stosuje się w przypadku obecności próchnicy powierzchni gładkich zębów mlecznych u dzieci, które ze względu na brak współpracy często nie sposób leczyć w tradycyjny sposób.
Najczęściej zabieg dotyczy zębów przednich zaatakowanych przez tzw. „próchnicę butelkową”.
Do standardowego zabiegu lapisowania wykorzystuje się przede wszystkim azotan srebra, co niestety zabarwia zęby na kolor czarny.
Jest to ten element, który martwi rodziców w lapisowaniu najbardziej – przebarwienie tkanek zęba na charakterystyczny czarny kolor na skutek wytrącenia się cząsteczek srebra stanowi dość dużą obawę przed wykonaniem zabiegu.

Ponieważ próchnica u dzieci rozwija się bardzo dynamicznie i obejmuje w krótkim czasie wiele zębów co finalnie może doprowadzić do zniszczenia mleczaków oraz pojawienia się stanów zapalnych tkanek sąsiadujących. Ważne jest aby zabieg lapisowania zastosować możliwie jak najszybciej po pojawieniu się zmian chorobowych. Jeśli rodzice odpowiednio wcześnie nie zareagują, możliwe że jedyną metodą walki z próchnicą pozostanie usunięcie zębów.

Czy można uniknąć czarnych ząbków po zabiegu lapisowania?

Dostępna jest metoda lapisowania bezbarwnego z wykorzystaniem chlorku cynku zamiast azotanu srebra , jednak zarezerwowana jest dla drobnych, wczesnych zmian próchnicowych. Metoda bezbarwna jest mniej skuteczna niż metoda z zastosowaniem srebra. Jednakże rozpoczęta w odpowiednim momencie przynosi równie dobre rezultaty.
W obydwu przypadkach lapisowania, z uwagi na proces leczenia, bardzo ważne jest przywiązywanie wagi do systematycznej powtarzalności zabiegu zgodnie z planem leczenia i stosowania się do ogólnych zaleceń lekarza.

Jak przebiega zabieg?

Zabieg lapisowania polega na nałożeniu preparatu na osuszone, zmienione powierzchnie zębów i nie powoduje doznań bólowych u dziecka.
Taką procedurę należy powtórzyć jeszcze dwa razy w odstępach okołotygodniowych- łącznie 3 wizyty. Po 3 miesiącach cała seria jest powtarzana. Po kolejnych 3 – kontrolujemy efektywność działań i zazwyczaj powtarzamy procedurę. Niekiedy, po tym etapie leczenia, gdy zmiany próchnicowe się nie powiększają rezygnujemy z dalszego nakładania preparatu. Zazwyczaj leczenie lapisowaniem jest kontynuowane aż do momentu wymiany uzębienia na stałe.
Gdy zdarzy się, że dojdzie do progresji zmian chorobowych pomimo lapisowania będzie konieczne zastosowanie innych metod leczenia. Dlatego zachowanie odpowiedniej procedury i higieny w czase całego procesu leczenia jest niezwykle ważne.

Cały zabieg trwa krótko, jest zupełnie bezbolesny i może być wykonany nawet w bardzo wczesnym wieku.

Lapisowanie jest rozwiązaniem czasowym i nie leczy próchnicy, a jedynie hamuje jej rozwój. Impregnowanie jest więc wyborem lepszym lub jedynym możliwym, gdy nie można borować czy usunąć zęba. Dodatkowo za wyborem tego zabiegu przemawia, iż jest on bezbolesny i powoduje mniejszy stres u dziecka.

Ważne jest stosowanie się do zaleceń lekarza zarówno przed wizytą oraz po zabiegu lapisowania. Podstawowym zaleceniem jest, iż po wizycie dziecko nie może przez godzinę jeść i pić. Należy pamiętać, że efekt zabiegu jest w dużej mierze zależny od przestrzegania zasad i wskazówek dotyczących procesu leczenia, a sam lapis bez odpowiedniej higieny i diety nie da rezultatu!

Bezbarwny lapis dla małych dzieci!

W przypadku metody z zastosowaniem lapisu bezbarwnego problem przebarwienia nie występuje. W klinice Pro Ortodont stosujemy lapisowanie bezbarwne – leczenie zębów mlecznych u małych dzieci.

Czy zabieg lapisowania wystarczy do wyleczenia próchnicy?

Zabieg lapisowania nie leczy próchnicy tylko powstrzymuje jej rozwój.
W późniejszym okresie po zahamowaniu procesu próchnicowego możemy spokojnie pracować nad adaptacją do wizyt stomatologicznych i czekać, aż dziecko dojrzeje do tradycyjnego leczenia oraz wzrośnie zaufanie między nim a lekarzem dentystą. Wtedy planuje się oczyszczenie ubytków wiertłem i wypełnienie ubytków materiałem glass-jonomerowym lub estetycznie kompozytem. We wczesnym rozpoczęciu leczenia pomagają nowoczesne metody znieczulenia jak np. „bezigłowe” znieczulenie WAND, które pozwoli na bezstresowe rozpoczęcie procesu leczenia.

Lapisowanie jest często koniecznością. Niestety wśród rodziców krąży dość częste przekonanie, że zębów mlecznych u dzieci nie trzeba leczyć, bo i tak wypadają i zostają zastąpione zębami stałymi.
Jest to myślenie błędne, które może zaszkodzić naszym dzieciom w przyszłości. O zęby mleczne również należy dbać, ponieważ od ich zdrowia zależy stan zdrowia kości żuchwy i całej szczęki, a w efekcie również zębów stałych. Lapisowanie i pozostałe formy leczenia mleczaków są więc bardzo istotne.
Dbajmy zatem o zęby naszych dzieci a unikną one wielu problemów w przyszłości.

Artykuł opracowała  klinika Pro Ortodont